سرطان خون چیست؟

سرطان خون یک بیماری پیچیده است که علاوه بر علائم و نشانه های خاصی که دارد ممکن است مسیر درمان آن برای برخی از بیماران کمی سخت و دشوار باشد.

بیماری سرطان خون به طور قابل توجهی تاثیرگذاری خود را بر تولید سلول های خونی اعمال کرده و عملکرد آنها را تغییر می دهد.

به طور معمول سرطان خون از مغز استخوان شروع می‌شود.

مغز استخوان یک بافت نرم و اسفنجی دارد که در مرکز استخوان قرار می گیرد و وظیفه تولید سلول های بنیادی را بر عهده دارد.

سلول های خونی سالم وظیفه مبارزه با عفونت و انواع آلودگی ها را بر عهده دارند و البته سلول های قرمز انتقال اکسیژن را در سراسر بدن انجام داده و کنترل خونریزی را بر عهده می گیرند.

زمانی که سرطان خون اتفاق می افتد روند تولید سلول های خونی مختل شده و علائم غیر طبیعی از سلول های به ظاهر سالم مشاهده می کنید.

انواع سرطان خون

اساساً سرطان خون به سه نوع تقسیم بندی می‌شود:

لوسمی

شایع ترین نوع سرطان خون لوسمی است که اغلب در بین کودکان و نوجوانان اتفاق می افتد.

در سال‌های گذشته میانگین عمر بیماران مبتلا به لوسمی ۵ سال تخمین زده می شد.

در ۴۰ سال گذشته با توجه به تغییراتی که در روند درمان انواع سرطان اعمال شده است، طول عمر بیماران مبتلا به سرطان خون تا ۴ برابر افزایش پیدا کرده است.

انواع لوسمی شامل موارد زیر می‌شود:

• لوسمی لنفوبلاستیک‌ حاد
• لوسمی میلوئیدی حاد
• لوسمی لنفوسیتی مزمن
• لوسمی میلوژن مزمن

لنفوم

نوع دیگری از سرطان خون را لنفوم می نامند که به نوعی یک سرطان سیستم لنفاوی محسوب می‌شود که شامل مغز استخوان هم خواهد شد.

میانگین طول عمر این بیماران در ۴۰ سال گذشته دو برابر شده است که البته این تغییرات بر اساس روش های درمانی است که برای بهبود و کنترل این سرطان انجام می‌شود.

انواع لنفوم شامل موارد زیر می‌شود:

• لنفوم هوچکین
• لنفون غیر هوچکین
• ماکروگلوبولینمی والدنشتروم
• لنفوم فولیکولار
• لنفوم سلول B
• لنفوم سلول T پوستی

میلوما

سرطانی که از مغز استخوان شروع می‌شود و سلول های پلاسما را تحت تاثیر قرار می دهد میلوما نام دارد.

میلوما شایع ترین نوع سرطان خون است که می توان به زنده ماندن بیماران تا حدود ۵ سال از زمان تشخیص بیمار امیدوار بود.

انواع میلوما شامل موارد زیر می‌شود:

• پلاسماسیتوما
• آمیلوئیدوز

تشخیص سرطان خون

بسیاری از افراد بعد از مطالعه در مورد علائم و نشانه های سرطان خون با نگرانی بسیار زیادی مواجه می‌شوند و اگر تجربه یک یا دو مورد از این عوارض را داشته باشد ممکن است نسبت به سلامت خود مشکوک شوند.

قبل از اینکه در مورد این بیماری نگران شوید یا دچار تشویش و اضطراب شوید بهتر است که در مورد تشخیص این بیماری اطلاعات بیشتری را جمع آوری کنید.

در صورتی که یک یا دو مورد از علائم را تجربه می کنید نباید خودسرانه و بدون آگاهی خود را به بیماری سرطان خون مبتلا بدانید.

بهتر است که به پزشک مراجعه کرده و روش های تشخیصی را مطابق با نظر متخصصان در مرکز زندگی زعفرانیه انجام دهید.

اولین اقدامی که برای تشخیص سرطان خون انجام می‌شود آزمایش شمارش کامل خون است.

در این آزمایش تعداد سلول های خونی اندازه گیری می‌شود و اگر پزشک موارد مشکوک به لوسمی را مشاهده کند قطعاً آزمایشات دیگر را هم انجام خواهد داد.

در صورتی که افزایش یا کاهش قابل توجهی در تعداد گلبول های سفید و گلبول های قرمز و پلاکت ها مشاهده شود احتمال پزشک بر سرطان خون است.

در موارد دیگر برای تشخیص این بیماری آزمایش شیمی خون انجام می‌شود.

در این آزمایش علاوه بر سلول های خونی مواد شیمیایی و سایر ترکیبات موجود در خون نیز اندازه گیری می‌شود.

در موارد دیگر نیاز است که برای ارزیابی بافت های نرم و استخوان ها سی تی اسکن انجام شود.

در این تصویربرداری سه بعدی متخصصان اگر به میلوما مشکوک باشند تلاش می کنند آسیب های استخوانی را از طریق سیتی اسکن ارزیابی نمایند.

ام آر آی یکی دیگر از راهکارهایی است که برای بررسی سرطان خون کاربرد دارد.

اگر متخصصان نیاز بدانند که تصویربرداری از اندام ها و بافت های مختلف را در حین فعالیت انجام دهند توموگرافی انتشار پوزیترون تست مناسبی می باشد.

در مواردی که بیماران مشکوک به سرطان خون هستند اما دلایل قانع کننده برای اعلام بیماری چندان قابل قبول نیست بیوپسی مغز استخوان انجام می‌شود.

با این آزمایش پزشک اقدام به تجزیه و تحلیل درصد سلول های خونی طبیعی و غیرطبیعی می کند و با وجود نمونه مغز و استخوان و با توجه به تغییرات DNA به طور قطعی تشخیص می دهند که آیا سرطان خون اتفاق افتاده است یا خیر.

علائم سرطان خون

سرطان خون از آن دست بیماری هایی است که معمولاً در ابتدای عارضه علائم خاصی را به همراه دارد که ممکن است فرد را خیلی زود از این مسئله مطلع کند.

از مهمترین علائم و نشانه های این بیماری که به طور مشترک در بین افراد مبتلا به سرطان خون اتفاق می افتد باید به خستگی های شدید اشاره کرد‌.

خستگی و احساس ضعف شدید با انجام فعالیت های روزمره کاملاً طبیعی و بدون فشار از مهمترین نشانه هایی است که افراد مبتلا به سرطان خون تجربه می کنند.

چنین عارضه ای معمولاً در بین افراد مشترک است و ربطی به جنسیت و سن بیماران ندارد‌.

میزان خستگی در بیماران مبتلا به سرطان خون آنقدر زیاد که ممکن است حتی بعد از استراحت طولانی و یا حتی بعد از خواب با کیفیت چنین تجربه ای داشته باشند.

کسانی که به سرطان خون مبتلا می‌شوند با تب مداوم و همیشگی مواجه خواهند شد.

تب مهمترین نشانه مبارزه بدن با عوامل بیماری زا از جمله عفونت است و البته در مواجهه با سلول های غیر طبیعی این واکنش را از بدن تجربه خواهید کرد.

کسانی که به سرطان خون مبتلا هستند حتی با مراقبت بیشتر و بدون هیچ بیماری زمینه ای ممکن است به صورت ناگهانی تب با درجه بالا را تجربه کنند.

تجربه مشترک بیماران مبتلا به سرطان خون تعریق شبانه است.

میزان تعریق شبانه آنقدر زیاد است که ممکن است افراد را به طور ناگهانی از خواب بیدار کند و این تعریق باعث میشود تا خواب افراد به طور کامل مختل شود.

میزان تعریق به حدی است که ممکن است باعث خیس شدن لباس ها و ملحفه افراد شود و شرایط ناخوشایندی را برای بیماران ایجاد می کند.

کسانی که به سرطان خون بدخیم مبتلا هستند با کاهش وزن ناخواسته مواجه می‌شوند.

کاهش وزن ممکن است در یک بازه زمانی کوتاه اتفاق بیفتد و ممکن است در فاصله زمانی ۶ تا ۱۲ ماه فرد بدون هیچ دلیل منطقی حدود ۴ تا ۶ کیلو وزن کم کند.

از نشانه های دیگر سرطان خون باید به عفونت های مکرر و پیوسته اشاره کرد.

زمانی که به طور مرتب عفونت در نقاط بر مختلف بدن شدت پیدا می کند نشان می دهد که بدن به ویژه سیستم ایمنی توانایی مقابله با این آسیب ها را ندارد و ضعیف بودن سیستم ایمنی یکی از مهمترین نشانه های سرطان خون است.

افراد مبتلا به این سرطان به مرور متوجه تورم در غدد لنفاوی شده یا طحال و کبد آنها بزرگتر از حد معمول می‌شود‌.

معمولا این علائم نشانه لوسمی یا لنفوم است.

کسانی که به سرطان خون مبتلا می‌شوند درد استخوان را با شدتی تجربه می کنند که به لمس استخوان ها حساس می‌شوند.

کسانی که به میلوما و لوسمی مبتلا هستند این نوع عوارض برای آنها شایع است.

از نشانه های مهم سرطان خون باید به خونریزی یا کبودی های کاملاً غیر عادی اشاره کرد.

ممکن است در انجام یک فعالیت ساده با وجود ضربات کوچکی که به بدن وارد می‌شود شاهد کبودی های بسیار وسیع باشید یا اینکه بر اثر بریدگی های محدود و جزئی خونریزی های غیر عادی اتفاق می افتد که متوقف کردن آن عملاً غیر ممکن است.

اگر این شرایط بعد از دو هفته بهبود پیدا نکرد و میزان کبودی های غیر عادی همواره ادامه داشت احتمالاً این عارضه مربوط به سرطان خون است.